WK München - Speedklimmen

Tekst en foto's: Adwin Timmer

Datum: 3 juli 2005.
Plaats van handeling: München.

Zie ook: video's van de damesfinales en herenfinales, en
de uitslag dames (kwalificaties) en heren (kwalificaties).

Eén keer in de paar jaar word ik geconfronteerd met de oudste, maar bij klimmers meest verguisde, wedstrijddiscipline: het snelheidsklimmen. Dit soort wedstrijden werden tientallen jaren geleden al in de voormalige Sovjetunie gehouden, nog voor het moderne sportklimmen was uitgevonden. Vanuit een wedstrijdoptiek is het ook een logische discipline: want als je (klim)wedstrijden houdt, waarom dan niet eentje waarbij het er om gaat wie de snelste is?

Bij de West-Europese klimmers staat het speedklimmen desondanks in een bijzonder laag aanzien, omdat het geen 'echt klimmen' is: het is de enige wedstrijddiscipline die je 'niet in de rotsen tegenkomt'. Zelfs dynoën kun je in het wild tegenkomen, dus waarom aandacht hebben voor speedklimmen? Dat is echter nogal conservatief gedacht, want waarom zou je een wedstrijddiscipline in het wild moeten tegenkomen? Vergelijk het maar eens met de moeder der sporten, de atletiek. Daar zijn een aantal 'natuurlijke' disciplines, zoals hardlopen of speerwerpen, maar hinkstapspringen of polsstokhoogspringen kun je daar echt niet toe rekenen.

De grepen op de wand zijn niet nodig om de zoemer aan te tikken...

Voor leken is speedklimmen, indien goed uitgevoerd, wel het leukst en spannendst om naar te kijken, en in ieder geval leuker dan dat gepriegel met kleine greepjes ergens hoog bovenin een wand zoals bij het sportklimmen. Het is niet voor niets de laatste klimdiscipline die nog bij de Amerikaanse X Games op het programma stond. Maar sterker nog, wie zich de vroegere Masters België - Nederland herinnert, weet dat het klimmerspubliek daar het meest enthousiast werd van... de speed-duels. Nu kan je als sporter er voor kiezen om de commercie zo veel mogelijk links te laten liggen, maar de internationale wedstrijdcommissie (ICC) van de UIAA ziet voor zichzelf natuurlijk de opdracht het wedstrijdklimmen bij een zo breed mogelijk publiek onder de aandacht te brengen, om op die manier zoveel mogelijk fondsen los te peuteren. En aangezien het speedklimmen bij een lekenpubliek aanslaat, wordt er alles aan gedaan om deze wedstrijddiscipline populairder te maken.

Timo vindt het speedklimmen ook prachtig :-)

Omdat bij andere sporten wereldrecords zo'n belangrijke rol spelen, heeft de ICC er voor gekozen dit ook bij het speedklimmen te introduceren. Maar dat is natuurlijk alleen mogelijk als er op een standaard muur met standaard routes geklommen wordt. Om er voor te zorgen dat er op zoveel mogelijk plaatsen die standaard muur gebouwd kan worden, is er voor gekozen om daar een zeer eenvoudige, 5 graden overhangende wand van 15 meter hoog voor te nemen. Vervolgens is aan de ervaren routebouwer Jacky Godoffe (die overigens tweede werd bij het eerste WK Speedklimmen) gevraagd om een 'wereldrecordroute' met bijbehorende grepen te ontwerpen. Dit heeft geresulteerd in een 6b+ met 20 identieke, apart ontworpen, grepen. Hiermee is het dus erg eenvoudig om zo'n standaard muur met wereldrecordroutes overal neer te zetten: men neme een 15 meter hoge muur die 5 graden overhangt, bestelt 40 grepen, schroeft ze er op de juiste manier in, en klaar is kees.

De enige in het Westen bekende speedklimmer, Tomasz Oleksy (r)

Die standarisatie is een aardig initiatief, maar toch valt er wel wat op aan te merken. Twee jaar geleden tijdens het WK in Chamonix was de speedfinale een spannende aangelegenheid, met twee verschillende spectaculaire routes op een mooie wand (de routes waren daar ook door Jacky Godoffe gebouwd). De nieuwe standaardwand is tamelijk suf, en dat maakt het erg moeilijk om daar heel erg spectaculaire routes op te bouwen. Bovendien was op dit WK de wand met 5 meter wel erg smal, zodat in de kleine finale de Chineese Cuifang He gediskwalificeerd werd, omdat ze over de zijkant van de wand kwam (zie ook de realvideo van de damesfinales). Toch mag dit WK speedklimmen een succes genoemd worden, want er deden veel meer landen mee dan twee jaar geleden, en er eindigden veel meer verschillende landen bij de laatste zestien.

De 17-jarige Lisa Knoche geniet van alle media-aandacht

Nederland schitterde natuurlijk door afwezigheid. In het verleden hebben veel Nederlandse kampioenes in andere disciplines wél meegedaan aan het speedklimmen, omdat dat een makkelijke manier was om bij het NOC*NSF een A- of B-status te verdienen. De NOC*NSF kijkt namelijk alleen naar de som van het aantal landen dat aan de verschillende onderdelen van een WK meedoet, en vervolgens naar de individuele uitslag op een enkel onderdeel. Door bij het speedklimmen bij de eerste 16 te eindigen was daarom een B-status te verdienen geweest, en iemand als Vera Zijlstra had graag meegedaan, aangezien het onderdeel sportklimmen toch al voorbij was.

Zoals aan de kwalificatie-uitslag te zien is had ze daarvoor in twee manches 77,58 seconden moeten halen (38,79 seconden per manche). Ter vergelijking, sinds de World Games staat het wereldrecord bij de vrouwen op 13,44 seconden, dus voor de 16e plaats mocht je bijna drie keer langzamer zijn. Een aantal klimsters had problemen met de moeilijkheidsgraad van de route (die voor de meesten nog onbekend was), waardoor het niet al te moeilijk was om bij de laatste 16 te komen. Kortom, als de NKBV wat attenter was geweest, dan was de kans groot geweest dat één van de Nederlandse klimsters een B-status met bijbehorende subsidiëring had kunnen scoren op dit onderdeel.

Venezuela (r) deed het goed met een 5e en 10e plaats

Bij de vrouwen werd het WK voor de derde keer op rij gewonnen door Olena Ryepko uit de Oekraïne, al zou ze een paar weken later op de World games wel verslagen worden door de Russische Anna Saoulevitch (die sinsdien ook de houdster van het wereldrecord is). Bij de heren verbeterde de Oekraïner Maxim Stenkovoi in de finale het wereldrecord, maar in de tweede manche van die finale viel hij vroegtijdig uit de route (zie ook de realvideo van de herenfinales). Daardoor kon de rus Evgeny Vaitsekhovski toch enigszins verrassend de overwinning naar zich toe trekken. Enkele weken later zou de Rus Serguei Sinitsyne tijdens de World Games het wereldrecord scherper steller op 8,45 seconden, zonder overigens die wedstrijd te winnen.

Maxim Stenkovoi (l) lacht als een boer met kiespijn